Moda kosmiczna lat 60.

Geopolityczne odliczanie: Apollo, Sputnik i przyszłe ciało

Między orbitalnym lotem Jurija Gagarina w 1961 a lądowaniem Apollo 11 na Księżycu w 1969, ludzka wyobraźnia uwolniła się od grawitacyjnej orbity. Wyścig kosmiczny nie był jedynie militarnym i technologicznym konkursem między supermocarstwami; był to głęboki kulturowy rozłam, który natychmiast uczynił historyczne tradycje europejskiej cywilizacji przestarzałymi. W Paryżu, gdzie haute couture przez dekady zaspokajało potrzeby starzejącej się burżuazji, nagłe skupienie na rakietach, sondach księżycowych i telekomunikacji stworzyło kryzys ideologiczny.

Dlaczego nowoczesne kobiety miałyby ubierać się w jedwabne brokaty, kwieciste szyfony i XIX-wieczne gorsety, gdy ludzkość szykowała się do stawiania kroków na Księżycu? Młode, rewolucyjne pokolenie odrzuciło ciężki bagaż emocjonalny powojennej Europy, domagając się odzieży, która odzwierciedlałaby prędkość, lekkość i naukowy optymizm nadchodzącego tysiąclecia.

Z tego tektonicznego przesunięcia wyłoniła się Moda epoki kosmicznej.. Na czele trzech wizjonerskich postaci paryskich—André Courrèges, Pierre Cardin i Paco Rabanne—ruch przekształcił modę z rzemiosła dekoracyjnego krawiectwa w przemysłową dyscyplinę architektury geometrycznej, chemii polimerów i kinetycznej ochrony.

André Courrèges: inżynier Dziewczyny Księżyca

Filozoficznym architektem mody epoki kosmicznej był André Courrèges. Po dekadzie pracy jako mistrz krawiecki i prawa ręka Cristóbala Balenciagi, Courrèges odziedziczył absolutną biegłość w krojeniu wzorów, ziarnie tkaniny i strukturze tektonicznej. W 1961 roku otworzył własny dom mody, a w swojej historycznej kolekcji Wiosna 1964 “Epoka Kosmiczna” zdemontował paryską haute couture od wewnątrz.

Courrèges porzucił szpilki, wcięcie w talii, gorset i dekoracyjny kwiecisty nadruk. Zamiast tego zaprojektował ikoniczną sylwetkę “Dziewczyny Księżyca”: wyraziste, architektoniczne mini-sukienki w kształcie litery A, nieskazitelne białe płaszcze z podwójnej wełny oraz płaskie, kwadratowe botki do łydki wykonane z błyszczącego białego winylu z wyciętymi oknami. Zamiast kapeluszy wprowadził eleganckie hełmy, a okulary przeciwsłoneczne zastąpił białymi plastikowymi goglami inspirowanymi goglami Inuitów.

Ubrania Courrègesa były konstruowane jak nowoczesne budynki. Szwy nie były ukryte w podszewkach; były podkreślone wyrazistym kontrastowym obszyciem, które akcentowało strukturalną ramę ciała. Kolor ograniczono do oślepiających księżycowych bieli, optycznego srebra i nasyconych akcentów podstawowego żółtego, pomarańczowego i limonkowego. Najbardziej radykalnie, Courrèges promował garnitur spodni dla kobiet w haute couture, twierdząc, że nowoczesne kobiety potrzebują całkowitej mobilności fizycznej, aby prowadzić samochody, wsiadać do samolotów pasażerskich i biegać bez anatomicznych przeszkód.

Pierre Cardin: kosmiczne ciała, geometryczne pustki i termoformowane tworzywa sztuczne

Podczas gdy Courrèges projektował strukturalne krawiectwo dla ruchu ziemskiego, Pierre Cardin wyobrażał sobie całkowitą kosmiczną cywilizację. Były student architektury, który szył kostium Bar Christian Diora z 1947 roku, Cardin miał obsesyjne zainteresowanie geometrią niereprezentacyjną—okręgami, kulami, celami, stożkami i cylindrami.

W 1964 roku Cardin zaprezentował swoją kolekcję “Cosmocorps”, ustanawiając radykalną uniseksową estetykę, która wyeliminowała tradycyjne różnice płci. Męskie i żeńskie modele chodziły po wybiegu w uproszczonych tunikach, prążkowanych rajstopach astronautów, nakładkach tabardowych i kurtkach bez kołnierzyków, które całkowicie zasłaniały anatomiczną talię. Cardin traktował ludzkie ciało jako żywy cylinder, w którym geometryczne otwory—okrągłe wycięcia odsłaniające biodra, brzuch lub obojczyk—służyły jako architektoniczne okna w ciało.

Paco Rabanne i manifest nieznośnego metalu

Jeśli Courrèges był inżynierem, a Cardin kosmicznym architektem, Paco Rabanne (urodzony Francisco Rabaneda y Cuervo) był radykalnym sabotażystą metalurgicznym. Wykształcony jako architekt w École Nationale Supérieure des Beaux-Arts w Paryżu, Rabanne spędził wczesne lata 60. projektując eksperymentalną biżuterię z plastiku dla Balenciagi, Givenchy i Diora. W lutym 1966 roku wstrząsnął światem mody, prezentując swoją debiutancką kolekcję w Hotelu George V w Paryżu, prowokacyjnie zatytułowaną: “Manifest: 12 Nieznoszalnych Sukien w Współczesnych Materiałach.”

Modele chodziły boso po dywanie do metalicznej ścieżki dźwiękowej Pierre'a Bouleza, nosząc sukienki shift wykonane całkowicie bez nici, igieł, maszyn do szycia czy tkanin. Zamiast tego Rabanne używał szczypiec, lutownic i nożyc, aby połączyć setki iryzujących dysków z tworzywa Rhodoid, wypolerowanych aluminiowych płyt, skórzanych kwadratów i stalowych ogniw łańcucha za pomocą mosiężnych pierścieni.

Coco Chanel lekceważąco nazwała Rabanne'a “metalowcem”, ale ten tytuł był odznaką honoru. Ubrania Rabanne'a pełniły funkcję kinetycznych tarcz. Gdy noszący chodził, metalowe płytki brzęczały, odbijały światło w pomieszczeniu jak kula dyskotekowa i modulowały wokół stawów jak średniowieczna zbroja łańcuchowa. Jego projekty były celebrowane jako noszona zbroja dla wyemancypowanej kobiety, która już nie potrzebowała męskiej ochrony—estetyka, która znalazła swoje odzwierciedlenie w jego kostiumach dla Jane Fondy w kultowym filmie science-fiction z 1968 roku Barbarella.

Winyl, Perspex i Rhodoid: znoszenie igły i nitki

Prawdziwy radykalizm mody epoki kosmicznej lat 60. leżał w całkowitym odrzuceniu tradycyjnych hierarchii tekstylnych. Przez wieki haute couture mierzyło luksus przez ręcznie tkane jedwabie, rzadkie futra i delikatne koronki. Projektanci epoki kosmicznej zastąpili te burżuazyjne naturalne włókna produktami petrochemii i nowoczesnych fabryk przemysłowych:

• Błyszczący polichlorek winylu (PVC): Wysoki połysk, wodoodporne winylowe płaszcze i buty, które przekształcały odzież w nieprzepuszczalną, refleksyjną barierę technologiczną.
• Termoformowane syntetyki (Cardine): W 1968 roku Pierre Cardin wprowadził Cardine,, proprietarny polimer nietkany stworzony z włókna syntetycznego Dynel. Używając form pod wysoką częstotliwością ciepła, Cardin wytłoczył trójwymiarowe koncentryczne okręgi i geometryczne reliefy bezpośrednio w odzieży, tworząc strukturalne formy, które nigdy nie mogły stracić swojego kształtu ani się zagnieść.
• Dyski z tworzywa Rhodoid: Płytki z octanu celulozy wycinane w precyzyjnych okrągłych i prostokątnych geometriach, umożliwiające modułową naprawę odzieży: jeśli dysk pękł, można go było wymienić na pojedynczy pierścień bez rozpruwania szwu.
• Sprzęt przemysłowy: Odkryte zamki błyskawiczne z chromu, plastikowe hełmy formowane próżniowo, skórzane pasy bezpieczeństwa i metalowe zapięcia zastąpiły ozdobne guziki z masy perłowej.

Ta zmiana materiałowa zdemokratyzowała myślenie awangardowe. Podczas gdy haute couture historycznie było ekskluzywnym rzemiosłem powolnej pracy ręcznej, syntetyczne polimery mogły teoretycznie być produkowane masowo, uszczelniane cieplnie i formowane na dużą skalę, obiecując przemysłową przyszłość, w której odzież była tania, higieniczna i powszechnie dostępna.

Plan epoki kosmicznej w nowoczesnej awangardzie i techwear

Retro-futurystyczny optymizm lat 60. ostatecznie osłabł na początku lat 70. w obliczu kryzysu naftowego, świadomości ekologicznej i wzrostu surowej, zniszczonej anty-mody. Jednak strukturalne zasady wprowadzone przez Courrègesa, Cardina i Rabanne'a pozostawiły niezatarte piętno na wyobraźni awangardowej, dostarczając fundamentalnego technicznego słownictwa dla nowoczesnej mody koncepcyjnej i techwear.

Metaliczna artykulacja i konstrukcja przypominająca zbroję Paco Rabanne'a żyją dalej bezpośrednio w nowoczesnym sprzęcie technicznym o wysokiej wytrzymałości, artykułowanych panelach kolanowych i magnetycznych zapięciach Fidlock. Projektanci tacy jak Errolson Hugh w Acronym traktują odzież jako zaprojektowany egzoszkielet: wodoodporne laminaty z taśmami uszczelniającymi, artykułowane wstawki i polimery o wysokiej wytrzymałości zaprojektowane, aby chronić ludzkie ciało przed wrogimi miejskimi klimatami—bezpośrednia kontynuacja ziemska skafandra astronauty z epoki kosmicznej. Boris Bidjan Saberi ciągle wskrzesza syntetyczną rygor epoki kosmicznej, projektując poliuretanowe kompozyty, geometryczne winylowe peleryny i architektoniczne kurtki związane, które przypominają geometryczną czystość Courrègesa. Podobnie,.

Junya Watanabe wykorzystuje polimery do druku 3D, tekstylia rosnące magnetycznie i termoformowane żebra żywiczne do rzeźbienia eterycznych ubrań, które całkowicie przekraczają tkanie, spełniając marzenie Cardina o odzieży jako czystej, bezszwowej rzeźbie przemysłowej., Iris van Herpen Eksperyment epoki kosmicznej na stałe udowodnił, że odzież nie jest związana z organicznym krosnem ani sezonową nostalgią. Odważając się budować sukienkę z aluminium, drutu, winylu i ciepła, awangarda lat 60. ustaliła, że przyszłość mody należy do inżynierów radykalnej innowacji materiałowej.

Kontynuuj odkrywanie historii radykalnej mody w.

, kontrastując techno-optymistyczne z subwersywną złością Późnomodernizm i eksperymentalna odzież, i badając definicje ruchu w Dada, Absurd, i Antymoda, Matthew Yokobosky / Brooklyn Museum / MFA Publications — Pierre Cardin: Przyszła Moda Czym jest moda awangardowa?.